Bu çalışma, Irak'ta konuşulan Kerkük Türkmen ağzı ile Suriye'nin Lazkiye iline bağlı Bayırbucak bölgesinde konuşulan Bayırbucak Türkmen ağzı arasında şahıs ekleri bakımından karşılaştırmalı bir dilbilimsel inceleme sunmaktadır. Türkmen ağızları, Türk dilinin farklı coğrafyalarda gelişmiş varyantları olarak hem tarihi hem de sosyolinguistik açıdan büyük önem taşımaktadır. Bu bağlamda çalışma, her iki ağızda kullanılan şahıs eklerinin fonetik, morfolojik ve işlevsel yönlerini analiz ederek, Türkiye Türkçesi yazı dili ile benzerlik ve farklılıklarını ortaya koymayı amaçlamaktadır. Araştırmanın temel amacı hem Kerkük hem de Bayırbucak Türkmen ağızlarında şahıs eklerinin kullanımı konusunda detaylı ve sistematik bir karşılaştırma sunmak, bu yapıların Türk dilinin genel yapısı içindeki yerini daha iyi kavramak ve Türk lehçeleri arasındaki varyasyonları bilimsel düzeyde belgelemektir. Çalışmada, şahıs eklerinin kullanıldığı çeşitli sözcük ve cümle örnekleri üzerinden ayrıntılı analizler yapılmış, her iki ağızda görülen biçimbilimsel (morfolojik) farklılıklar örneklerle desteklenerek sunulmuştur. Bayırbucak Türkmen ağzı, Oğuz grubu Türk lehçeleri içinde yer almakta olup, özellikle Güneybatı Oğuz ağızları (Anadolu ve Batı Rumeli ağızları) ile benzerlik göstermektedir. Türkiye Türkçesi ile yüksek oranda ortak yapılar taşıyan bu ağız, fonetik ve morfolojik açıdan yazı diline daha yakın bir konumdadır. Öte yandan, Kerkük Türkmen ağzı, Azerbaycan Türkçesi ağızlarına yakınlığıyla dikkat çeker ve bu yönüyle daha farklı bir ağız grubu içinde değerlendirilebilir. Kerkük ağzı, tarihî ve kültürel etkileşimlerin etkisiyle bazı ses olayları ve ek biçimlerinde Türkiye Türkçesinden farklılaşmalar göstermektedir. Bu farklılıkların temelinde; coğrafi izolasyon, çevresel dillerle (özellikle Arapça ve Kürtçe) olan temas, tarihsel göç hareketleri ve siyasi sınırlar gibi dil dışı etkenler yer almaktadır. Çalışma kapsamında her iki bölgeden derlenen özgün veriler, saha araştırması ve yazılı kaynak taraması yoluyla elde edilmiş; bu veriler doğrultusunda şahıs eklerinin sistematik karşılaştırması yapılmıştır. Bu çalışma, yalnızca dilbilimsel açıdan değil, aynı zamanda kültürel kimlik, tarihî bağlantılar ve Türk dilinin çeşitliliği açısından da önemli veriler sunmayı amaçlamaktadır. Araştırmanın sonunda ulaşılan bulgular, Türkmen ağızlarının dilsel zenginliğini ve korunması gereken kültürel miras niteliğini ortaya koyarken, aynı zamanda Türk dünyası lehçeleri arasındaki bağların güçlendirilmesine katkıda bulunmayı hedeflemektedir.
Turkmen, Kirkuk, Syria, personal suffixes, dialect.